Ogrzewanie kurnika zimą: kiedy i jak dogrzewać?

Ogrzewanie kurnika zimą - od czego zacząć?

Potrzebę dogrzewania oceniaj na podstawie temperatury w miejscu przebywania kur, zachowania ptaków oraz składu stada. Zanim wybierzesz urządzenie, sprawdź też stan kurnika: przeciągi, izolację, ściółkę i grzędy.

Ogrzewanie nie zastępuje wentylacji. Również przy włączonym grzejniku potrzebny jest dopływ świeżego powietrza i odpływ wilgotnego. Przygotowanie kurnika do zimy polega więc na pogodzeniu ochrony przed chłodem z wymianą powietrza, bez narażania ptaków na przeciągi.

Kiedy dogrzewać kurnik i jak rozpoznać, że kurom jest zimno?

University of Minnesota Extension zaleca dodatkowe ogrzewanie, gdy temperatura w kurniku spada poniżej 35°F. To zalecenie przywołanego źródła, które należy zestawić z zachowaniem kur, różnicami między rasami i liczebnością stada.

Pomiar temperatury i obserwacja ptaków

Umieść termometr na ścianie na wysokości gniazd lub dolnego szczebla grzędy. Jeśli kontrolujesz oba poziomy, możesz umieścić termometr na każdym z nich. University of Minnesota Extension zaleca zapewnienie dodatkowego ciepła na wysokości gniazd lub dolnego szczebla grzędy.

Zwracaj uwagę na trzy zachowania:

• skupianie się kur blisko siebie;
• stroszenie piór;
• podciąganie nogi do piersi.

Mogą one oznaczać, że ptakom jest zimno. Potraktuj je jako sygnał do sprawdzenia temperatury i warunków w kurniku. Stres związany z zimnem pojawia się, gdy kura traci więcej ciepła, niż potrafi wytworzyć, a temperatura jej ciała się obniża.

Rasa, liczebność i relacje w stadzie

Cięższe rasy, takie jak Plymouth Rock, Wyandotte czy Orpington, lepiej znoszą chłód. Drobniejsze ptaki mogą wymagać dodatkowej troski.

Znaczenie ma również liczebność grupy. University of Wisconsin Extension wskazuje, że liczne stado może wspólnie wytwarzać wystarczająco dużo ciepła, aby dodatkowe ogrzewanie nie było potrzebne. Mniejsza grupa nie zapewnia takiego samego efektu.

W stadzie mieszanym obserwuj także dostęp do paszy, wody i grzędy. Większe lub dominujące kury mogą odganiać pozostałe, utrudniając im zaspokojenie potrzeb i utrzymanie ciepła. Oceniając warunki, przyglądaj się więc również słabszym ptakom.

Jak przygotować kurnik i zachować wentylację?

Ograniczenie przeciągów nie oznacza zamknięcia wszystkich otworów. Naprawiaj przypadkowe nieszczelności, zachowując zaplanowaną drogę dopływu i odpływu powietrza.

Szczeliny i izolacja

Obejrzyj ściany oraz miejsca połączeń w poszukiwaniu dziur i szczelin, przez które swobodnie wpada zimne powietrze. Ich zamknięcie ogranicza przeciągi i dostęp gryzoni.

Jeśli wnętrze jest niewykończone, rozważ izolację pomagającą zatrzymać ciepło. Osłoń ją tak, aby kury nie mogły jej dziobać ani drapać i żeby nie miały do niej dostępu gryzonie. Odróżnij przy tym nieszczelności od celowych otworów wentylacyjnych.

Wymiana powietrza, wilgoć i amoniak

Zapewnij wlot świeżego powietrza oraz wylot zużytego i wilgotnego. Można wykorzystać częściowo uchylone okno i otwór wentylacyjny u góry kurnika. Potrzebna wymiana zależy od wielkości budynku i stada.

Wentylacja pomaga ograniczać gromadzenie wilgoci i pogarszanie jakości powietrza przez amoniak. Duża wilgotność połączona z chłodem może prowadzić do kondensacji, czyli skraplania pary wodnej, i sprzyjać odmrożeniom. Włączenie ogrzewania nie usuwa potrzeby wymiany powietrza.

Drewniane grzędy i sucha ściółka

Grzędy zapewniają nocny odpoczynek nad zimną podłogą. Siedzące na nich kury mogą przykrywać nogi ciałem i je ogrzewać. Zapewnij miejsce na nastroszenie piór i odpoczynek blisko siebie bez nadmiernego ścisku. Wysokość i wymiary grzęd dopasuj do kurnika.

Grubsza warstwa suchej ściółki pomaga izolować podłogę i może nieco ocieplić wnętrze. Wilgotna ściółka zabrudzona odchodami sprzyja uwalnianiu amoniaku, który może drażnić kury i opiekuna. Regularnie usuwaj wyraźnie mokre miejsca, zachowując wentylację. Suche podłoże można pozostawić przez zimę i usunąć podczas wiosennego sprzątania.

Czym ogrzewać kurnik i jak sterować grzaniem?

Promienniki ciepła ogrzewają ptaki, a nie otaczającą je przestrzeń powietrzną. Do tej grupy należą płyty grzewcze do odchowu, panele grzewcze i urządzenia podwieszane. Inną możliwością jest lampa z żarówką grzewczą.

Najpierw określ zastosowanie: odchów piskląt czy dogrzewanie dorosłego stada. Następnie sprawdź, czy konkretny produkt jest przeznaczony do pracy przy drobiu lub zwierzętach gospodarskich.

Rodzaj urządzenia	Zastosowanie	Światło	Ograniczenia i sterowanie
Płyta grzewcza do odchowu	Ogrzewanie piskląt podczas odchowu	Sprawdź dokumentację modelu	Sprawdź zasady ustawienia i możliwość współpracy z termostatem
Panel grzewczy	Dogrzewanie ptaków zgodnie z przeznaczeniem modelu	Sprawdź dokumentację modelu	Uwzględnij sposób mocowania, wymagane odstępy i sterowanie
Lampa grzewcza	Odchów lub dogrzewanie zgodnie z przeznaczeniem modelu	Żarówka używana do grzania może jednocześnie oświetlać kurnik	Uwzględnij czas świecenia, stabilne zawieszenie i osłonę żarówki

Termostat może pomóc zarządzać ogrzewaniem i ograniczać koszty energii elektrycznej. Może być wbudowany w grzejnik albo kupowany osobno. Przy osobnym regulatorze sprawdź w dokumentacji możliwość zastosowania go z wybranym źródłem ciepła.

Przed zakupem przeczytaj ostrzeżenia dotyczące pożaru i instrukcję montażu. Dzięki temu dobór urządzenia od razu połączysz z zaplanowaniem jego miejsca oraz sposobu sterowania.

Jak bezpiecznie zamontować i użytkować ogrzewanie?

Wymagane odstępy od ściółki i innych materiałów palnych odczytaj z instrukcji konkretnego modelu. Nie przenoś odległości podanych dla jednego urządzenia na inne.

1. Zabezpiecz urządzenie przed upadkiem. Sprawdź połączenia mocujące. Pozostaw przestrzeń umożliwiającą odpływ i cyrkulację ciepła. Powierzchnia grzewcza nie powinna zostać zasłonięta również wskutek upadku. Instrukcja panelu grzewczego ostrzega, że takie zasłonięcie może prowadzić do przegrzania i zapłonu.

2. Lampy nigdy nie wieszaj na przewodzie. Zastosuj mocowanie wskazane przez producenta. Klatka wokół żarówki może ograniczyć możliwość jej zetknięcia ze ściółką po upadku lampy, ale nie zastępuje stabilnego zawieszenia.

3. Przewody prowadź poza zasięgiem kur, wody i palnej ściółki. Pomaga to zapobiegać uszkodzeniom, porażeniom i pożarom. Sprawdź przebieg kabli również w pobliżu poidła.

4. Instalację elektryczną powierz elektrykowi. Przedłużacza używaj wyłącznie krótkotrwale. Nie wykorzystuj go jako stałego sposobu doprowadzenia prądu do kurnika.

5. Przed czyszczeniem odłącz zasilanie. Utrzymuj źródło ciepła i jego osłony w czystości, zgodnie z instrukcją. Nie zakładaj, że każde urządzenie można myć wodą.

Ogrzewanie piskląt podczas odchowu

Ogrzewanie podczas odchowu służy utrzymaniu temperatury ciała piskląt. Wykorzystuje się do tego odchowalnię, czyli ogrzewane miejsce przygotowane dla młodych ptaków. Zalecenia dotyczące dogrzewania dorosłego stada rozpatruj oddzielnie od przygotowania odchowalni.

University of Minnesota Extension podaje, że jedna lampa podczerwona o mocy 250 W zwykle wystarcza do ogrzewania 80 piskląt przy średniej temperaturze odchowalni wynoszącej 50°F.

Te dane należy czytać razem. Temperatura 50°F opisuje warunki pomieszczenia w przytoczonym przykładzie, a samej mocy lampy nie traktuj jako uniwersalnego przelicznika na liczbę piskląt. Przy planowaniu ogrzewania uwzględnij także temperaturę odchowalni.

Przed wprowadzeniem młodych ptaków dokładnie wyczyść i zdezynfekuj pomieszczenie oraz wyposażenie. Użyj odpowiedniego środka dezynfekcyjnego zgodnie z instrukcją na etykiecie. Montaż ogrzewania wykonaj według instrukcji wybranego urządzenia.

Woda i oświetlenie zimą

Stały dostęp do niezamarzniętej wody

Zapewnij kurom stały dostęp do świeżej, czystej i niezamarzniętej wody.

University of Wisconsin Extension wymienia kilka rozwiązań:

• podgrzewane podstawy pod poidła;
• dobrze izolowane pojemniki, które mogą utrzymywać wlaną ciepłą wodę bez zamarzania przez kilka godzin;
• dwa poidła używane naprzemiennie, gdy jedno zostaje przy kurach, a drugie jest rozmrażane w domu.

Dbaj o stały dostęp do świeżej, czystej wody. Podgrzewanie pomieszczenia i przygotowanie poideł potraktuj jako osobne zadania.

Oświetlenie a nieśność

Krótkie zimowe dni wyraźnie ograniczają produkcję jaj. Według University of Wisconsin Extension sztuczne wydłużenie dnia do około 14 godzin lub więcej zwykle pozwala kurom kontynuować znoszenie jaj zimą. Unikaj nadmiernie jasnego oświetlenia, ponieważ może zwiększać częstość dziobania innych ptaków.

Jeśli żarówka jednocześnie grzeje i świeci, wydłużenie ogrzewania oznacza również dłuższe oświetlenie. Rozpisz więc osobno potrzebny czas dogrzewania i plan oświetlenia.

Rozważ oddzielne źródła ogrzewania i światła oraz osobne sterowanie nimi. W dokumentacji grzejnika sprawdź emisję widzialnego światła i sposób regulacji. Przy wyborze wyposażenia uwzględnij oba zadania, zamiast traktować czas świecenia lampy wyłącznie jako ustawienie ogrzewania.

Kolejność działań przed uruchomieniem ogrzewania

1. Zmierz temperaturę i obejrzyj stado. Uwzględnij zachowanie kur, rasy i liczebność grupy.
2. Przygotuj kurnik. Ogranicz przeciągi, osłoń izolację, usuń mokrą ściółkę i zachowaj wentylację.
3. Dobierz urządzenie oraz sterowanie. Oddziel potrzeby piskląt od dogrzewania dorosłych kur.
4. Sprawdź montaż i przewody. Zastosuj wymagania instrukcji konkretnego modelu.
5. Skontroluj wodę i oświetlenie. Zapewnij kurom stały dostęp do świeżej, czystej i niezamarzniętej wody.

Zweryfikowane źródła

1. Caring for chickens in cold weather | University of Minnesota Extension - extension.umn.edu
2. Preparing for Winter | University of Wisconsin Extension - livestock.extension.wisc.edu
3. Raising layer chicks and pullets | University of Minnesota Extension - extension.umn.edu
4. SWEETER HEATER overhead mount installation and operation (OH models 1111, 1116, 1130, 1140) - sweeterheater.com